Jakie zaburzenia widzenia występują najczęściej w ciąży w poszczególnych trymestrach?
- Trymestr pierwszy: zaburzenia zwykle łagodne i nieodczuwalne.
- Trymestr drugi: początek suchości oczu, pogorszenie tolerancji soczewek kontaktowych.
- Trymestr trzeci: bardziej nasilona suchość oczu, zwiększona męczliwość oczu podczas czytania, duże wahania wady w kierunku krótkowzroczności, słaba lub bardzo słaba tolerancja soczewek kontaktowych.
Zmiana okularów w ciąży nie ma sensu, ponieważ wada wzroku może się w tym czasie często zmieniać.
Które objawy nie wymagają kontroli, a które są groźne?
Zaburzenia widzenia w ciąży niewymagające kontroli
- nieostre widzenie spowodowane hormonalnym zatrzymaniem wody w organizmie i zwiększoną z tego powodu grubością rogówki;
- zespół suchego oka, utrudniający na przykład używanie soczewek kontaktowych;
- zaburzenia widzenia podczas wstawania, tak zwane ortostatyczne zaburzenia widzenia, spowodowane zwiększonym zapotrzebowaniem organizmu matki na tlen w czasie ciąży.
Istotne zaburzenia widzenia wymagające kontroli
- błyski światła oraz stałe, niezmienne i długo trwające ubytki widzenia (mroczki);
- podwójne widzenie i ubytki pola widzenia;
- uciążliwy i przedłużający się światłowstręt.
Najbardziej istotne: nie można bagatelizować zaburzeń widzenia, jeśli są one związane z bólami głowy. Ten zespół dwóch objawów może oznaczać stan przedrzucawkowy lub niekontrolowaną cukrzycę ciążową.
Stan przedrzucawkowy to powikłanie ciąży występujące po jej 20. tygodniu, w wyniku którego ciśnienie tętnicze pacjentki wzrasta i zaczyna wpływać na funkcjonowanie istotnych narządów.
Niekontrolowana cukrzyca ciążowa może powodować powikłania ciąży, takie jak zakażenia, przedwczesny poród, a nawet wady wrodzone płodu.
Co powoduje parcie porodowe?
Parcie podczas drugiej części porodu nie wywołuje istotnych zmian u zdrowych pacjentek.
Nieistotne, przejściowe i samoograniczające się zmiany to:
- drobne czerwono-krwiste plamki na spojówce gałki ocznej – są to wybroczyny naczyń krwionośnych powstające podczas parcia porodowego. Są związane z podniesieniem ciśnienia żylnego podczas aktywnej fazy parcia, nie są groźne i mogą się wchłaniać nawet przez 2–3 tygodnie, choć zwykle następuje to znacznie wcześniej;
- wzrost ciśnienia wewnątrzgałkowego – zwykle nieodczuwalny przez pacjentkę, może wywołać powikłania u osób z jaskrą oraz stożkiem rogówki;
- przejściowe zaburzenia widzenia – zmieniające się mroczki lub rozmycie widzenia.
Czy poród naturalny może uszkodzić siatkówkę oka?
Nie, choć przez wiele lat panowało przekonanie, że parcie podczas porodu może uszkodzić siatkówkę u osób z wysoką krótkowzrocznością lub po zabiegach okulistycznych. Obecnie wiadomo, że nie sama liczba dioptrii, ale stan siatkówki jest istotnym czynnikiem przy podejmowaniu przez lekarzy decyzji o rodzaju porodu. Poród naturalny nie powoduje uszkodzeń siatkówki nawet u pacjentek z wysoką wadą krótkowzroczną.
Stany okulistyczne będące wskazaniami do odstąpienia od porodu drogą naturalną są indywidualne i obejmują między innymi:
- świeże odwarstwienie siatkówki;
- stan po zabiegu lub zabiegach okulistycznych na siatkówce;
- choroby nerwu wzrokowego lub anomalie budowy oka, w przypadku których wzrost ciśnienia w gałce ocznej podczas parcia mógłby spowodować niekorzystne następstwa.
U każdej ciężarnej pacjentki konieczne jest dokładne obejrzenie aparatu wieszadłowego soczewki, nerwu wzrokowego i obwodu siatkówki przed porodem.
